"
Jacqueline Duurland

HET UITERLIJK VAN HET ZELF
Een wijsgerig antropologisch perspectief op de verfraaiing van het eigen lichaam

Voor vragen over deze scriptie kunt u contact opnemen met:
Jacqueline Duurland 023-5323122
duurland@worldonline.nl

In onze hedendaagse westerse cultuur wordt veel tijd en geld besteed aan de uiterlijke verfraaiing van het lichaam. Producenten van afslankmiddelen, eigenaren van sportscholen, de cosmetische industrie, de mode industrie en de plastische chirurgie doen goede zaken. Vooral vrouwen maken gebruik van op het uiterlijk gerichte praktijken. Hoewel volgens sociologen hier op korte termijn verschuivingen in zullen plaatsvinden, gezien het ‘herpositioneringsproces’ van de man , wil ik me richten op het vrouwelijke domein. Door mijn werk – het schrijven van reclameteksten, pr-stukken en redactionele artikelen met mode, cosmetica en gezondheid als onderwerp – ben ik gefascineerd door de schoonheidspraktijk van vrouwen. Met name ontwikkelingen als consumentisme (met koopverslaving als neveneffect), pharmaceuticals (cosmetische crèmes waaraan nog nét geen medische claims worden gekoppeld) en de steeds groter wordende toegankelijkheid van cosmetische ingrepen, lijken een teken van de tijd. Eén van de nieuwste ingrepen is de botoxbehandeling. Hierbij wordt een kleine hoeveelheid van het zenuwgif dat botulisme veroorzaakt in bepaalde huidplooien (bijvoorbeeld die boven de neus, tussen de wenkbrauwen) geïnjecteerd. Het plaatselijk verlammende effect dat (tijdelijk) optreedt, zorgt ervoor dat mimische trekken zoals de frons van het gezicht gevaagd worden. Een verminderde uitdrukking maakt een gezicht namelijk jonger. Het is interessant om te zien dat de cosmetica-industrie supersnel inspeelt op het succesverhaal van botox en crèmes op de markt brengt die eveneens claimen in te werken op de spiercontracties in het gezicht, zodat de mimische rimpeltjes die de eerste tekenen van huidveroudering vormen, worden voorkomen. De cosmetica-industrie laat zich ook inspireren door de mode: volle lippen zijn ‘in’ dus komen er lipsticks die de lippen optisch voller maken. Terwijl de hoogmoderne mens steeds meer bezig lijkt zichzelf en zijn lichaam met behulp van kunstmatige middelen te construeren of te verwezenlijken (zich een lifestyle aan te meten), duikt overal in de media het begrip ‘authenticiteit’ op.

Verder lezen (pdf)

HET RAADSEL
Zij zet haar masker af en wat ik zie
Is nog een masker. Ook dat zet ze af.
Wat dan verschijnt is masker nummer drie.
Vier, vijf, zes, zeven volgen op een draf.

‘Het laatste masker’, zegt zij. Nummer acht.
Ik zal de waarheid zien. Kan ik er tegen?
Maar het gelaat dat vrijkomt lijkt verdacht
Veel op het eerste masker. Dat maakt negen.

Ze loog. Haar laatste masker is er niet.
Elfduizend elf. Steeds keert het eerste weer.
Een bloot gezicht is een staaf dynamiet.
Er gaat veel helderheid van uit. Eén keer.

(Gerrit Komrij)